General, Buster Keaton, Clyde Bruckman, SAD, (1926) 79 min.
Film General jedan je od najznačajnijih filmova nijemog razdoblja u kojem se isprepleću elementi slapstick komedije i akcijskog filma. Radnja je smještena u period američkog građanskog rata, a glavnu ulogu željezničkog radnika Johnnyja igra Buster Keaton. Nakon što vojnici sjevernih država federalne Unije otimaju njegovu zaručnicu Annabelle Lee te ukradu njegovu lokomotivu, Johnny započinje potjeru za njima.
Film je ostao zapažen ne samo po nizu komičnih situacija nego i po opasnim kaskaderskim scenama i fizičkim vratolomijama koje je izvodio sam Buster Keaton te se može smatrati pretečom modernog akcijskog filma. U ovom filmu vide se karakteristični elementi Keatonove glumačke tehnike: kontrast njegovog ozbiljnog i suzdržanog izraza lica (čak i u apsurdnim situacijama) s kaotičnim svijetom koji ga okružuje. Film je temeljen na vizualnoj, fizičkoj komici koja proizlazi iz pokreta (gegova) te brzom tempu i općoj zbrci. Za Keatona je specifično da komični učinak često proizlazi iz trajanja kadra, što gledatelju omogućava da doživi neočekivani i komičan obrat situacije. Gledatelj često vidi opasnost prije samog protagoniste, što ne samo da pojačava napetost, naročito u akcijskim scenama, već komičan efekt proizlazi upravo iz razlike u onome što gledatelj zna i onoga što protagonist zna. Stoga Keatonovi gegovi funkcioniraju kao komični elementi i kao elementi akcije.
Kroz lokomotivu u filmu se tematizira odnos čovjeka, stroja i prostora, ali ona je ujedno izvor komičnih situacija, određuje ritam filma i organizaciju prostora te utječe na montažu i razvoj priče koja se temelji prvenstveno na slici i pokretu. Motiv lokomotive služi za preispitivanje utjecaja mehanizacije i tehnologije te položaja čovjeka u industrijaliziranom svijetu. Posebnost filma je u preciznoj organizaciji filmskog prostora i vizualnog pripovijedanja. U filmu prevladavaju totali i srednji planovi koji naglašavaju odnos čovjeka i strojeva, ali ujedno omogućuju praćenje Keatonovih fizičkih vratolomija kroz prikaz njegovog tijela u cjelini. Keaton u ovom filmu često koristi statičnu kameru, a dinamika se ostvaruje unutar kadra kretanjem glumaca i objekata u više planova. Pa ipak, u scenama potjere kamera je dinamična, što pojačava spektakularnost akcije. U ovom filmu Keaton je koristio stvarne lokomotive i željezničku infrastrukturu, čak i u poznatoj sceni rušenja lokomotive s mosta. General predstavlja izniman primjer nijeme komedije u kojoj se forma i sadržaj isprepleću kroz preciznu organizaciju filmskog prostora, trajanja kadrova i fizičkog pokreta.
Etami Borjan
